အမေရိကန်အစိုးရ က မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ယာယီ ခိုလှုံ နေထိုင်ခွင့် Temporary Protected Status (TPS) သက်တမ်းကို ဆက်မတိုးဘဲ ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက်တွင် ရပ်ဆိုင်းရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သော်လည်း၊ ဖက်ဒရယ်တရားရုံးက ယနေ့ တွင်ထိုသို့ရပ်ဆိုင်းမှုကို ယာယီတားမြစ်မိန့် ထုတ်ပြန်ပြီ ရပ်တန့်စေခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။
အီလီနွိုက်စ် ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်း ခရိုင် တရားသူကြီး မက်သယူး အက်ဖ် ကင်နယ်လီက အစိုးရ၏ TPS ရပ်ဆိုင်းရန် ဆုံးဖြတ်ချက်သည် Administrative Procedure Act (APA) ဟုခေါ်သော အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ဥပဒေကို ချိုးဖောက်နိုင်ခြေရှိကြောင်း ရှုမြင်ခဲ့သည်။ ခိုင်လုံသော အကြောင်းပြချက်နှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ မှန်ကန်မှုမရှိဟု တရားရုံးက ယူဆခဲ့၍ ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။
လက်ရှိ ဟိဂ်တွင် ကြားနာနေသော မြန်မာ တွင် လူမျိုးသုဉ်း သတ်ဖြတ်မှု ၏ ဂယက်ရိုက်ခတ် မှုလည်း အနည်း နှင့် အများ ဆိုသလို သက်ရောက်လာခဲ့သည်ဟု ဆိုရမည် ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ တရားရုံး၏ အဆုံးအဖြတ်သည် အမေရိကန် ရှိ မြန်မာအသိုက်အဝန်းကြား အလွန်အရေးပါသော အချိုးအကွေ့တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
TPS ကိုင်ဆောင်ထားသူ ၆ ဦးမှ International Refugee Assistance Project (IRAP) အကူအညီဖြင့် အစိုးရ ပြည်တွင်း လုံခြုံ ရေး ဝန်ကြီး ခရစ္စတီ နုမ်းကို တရားစွဲဆိုထားသည့် အမှုအား ဆုံးဖြတ်ခဲ့ ခြင်းဖြစ်၍ ဇန်နဝါရီ ၂၆ ရက် ညသန်းကောင်ကျော်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အန္တရာယ်မှ ယာယီ ကင်းလွတ်သွားပြီ ဖြစ်သည်။
သို့သော် အစိုးရရှေ့နေများအနေဖြင့် အီလီနွိုက်စ် တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အဆင့်မြင့် အယူခံတရားရုံး (Seventh Circuit Court of Appeals) ထံသို့ ချက်ချင်း အယူခံဝင်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့က "မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေအနေမှာ TPS ပေးထားရန် မလိုအပ်တော့ကြောင်း" သို့မဟုတ် "ဝန်ကြီးတွင် TPS ကို ရပ်ဆိုင်းပိုင်ခွင့် အပြည့်အဝရှိကြောင်း" အကြောင်းပြချက်ပေး၍ တရားရုံးအမိန့်ကို ပယ်ဖျက်ရန် ကြိုးပမ်းလာနိုင်သည်။
တရားသူကြီးမှ "လုပ်ထုံးလုပ်နည်း မမှန်ကန် ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် အစိုးရဘက်မှ - TPS ကို အဘယ်ကြောင့်ရပ်ဆိုင်းရသလဲဆိုသည့် အချက်အလက်များကို ပိုမိုခိုင်မာအောင် ထပ်မံစုဆောင်းပြီး အသစ်တစ်ဖန် ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်နိုင်သည်။
ခရစ္စတီ နုမ်း သည် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးကို တင်းကျပ်စွာ ကိုင်တွယ်သူဖြစ်သဖြင့် ဤတရားရုံးအမိန့်ကို လွယ်လွယ်နှင့် လက်ခံမည်မဟုတ်ဘဲ အယူခံဝင်ရန် အလားအလာ အလွန်များ နေသည်။
သူမသည် တောင်ဒါကိုတာ ပြည်နယ်၏ ပထမဆုံး အမျိုးသမီး အုပ်ချုပ်ရေးမှူး အဖြစ် ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၂၅ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ရီပတ်ဘလီကင်တဦး ဖြစ်သည်။
အယူခံတရားရုံးက ထပ်မံမဆုံးဖြတ်မချင်း မြန်မာနိုင်ငံသားများသည် အမေရိကန်တွင် ဘေးကင်းစွာ ဆက်လက်နေထိုင်ခွင့် ရရှိနေဦးမည် ဖြစ်သည်။ အယူခံကို အချိန်ယူ ဆုံးဖြတ်ရမည်ဖြစ်သောကြောင့် လက်ရှိ TPS ရှိသူများအတွက် အခြား ဗီဇာ လမ်း ကြောင်းများ သို့မဟုတ် တရားဝင် နိုင်ငံ ရေး ခိုလှုံခွင့် လျောက်ထားနိုင်ရန် အချိန်ပိုရလာခဲ့သည်။
မည်သို့ပင် ဆိုစေ မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက် အသက်ရှူချောင်သွားစေသည့် အခြေအနေဖြစ်ပြီး၊ အမှုအပြီးသတ် ဆုံးဖြတ်ချက်မထွက်မချင်း မည်သူ့ကိုမျှ ပြန်လည်ပို့ဆောင်၍ မရနိုင် တော့ပေ။ ထို့ပြင် အလုပ် လုပ်ကိုင်ခွင့် ပါမစ်များသည် လည်း တရားရုံးက အမှုအပြီးသတ် မဆုံးဖြတ်မချင်း သက်တမ်းရှိနေမည် ဖြစ်သည်။
တရားရုံးအမိန့် မထွက်မီ ရက်ပိုင်းအလို ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက် ကလည်း အမေရိကန် အောက်လွှတ်တော်တွင် အမတ် Bill Huizenga အပါအဝင် အမတ်အချို့က မြန်မာ TPS ကို မဖျက်သိမ်းရန်နှင့် စစ်ကောင်စီ၏ ရွေးကောက်ပွဲကို အသိအမှတ်မပြုရန် ဥပဒေကြမ်း တင်သွင်းခဲ့ကြသည်။
ဇန်နဝါရီ ၁၀ ရက်က မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်တွင် မြန်မာအမျိုးသမီးတစ်ဦးကို ICE အဖွဲ့က ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့မှု၊ ဇန်နဝါရီ ၁၄ ရက်တွင်လည်း ဖမ်းဆီးခံရမည်ကို စိုးရိမ်၍ တက္ကဆပ် ပြည်နယ် တက္ကသိုလ် တခု မှ မြန်မာကျောင်းသူတစ်ဦး မိမိကိုယ်ကိုယ် အဆုံးစီရင်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် စိတ်မကောင်းဖွယ် ဖြစ်ရပ်များ ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
စစ်အုပ်စု ကိုယ် နှိုက်ပင် ၎င်းတို့ လုပ်နေသော ရွေးကောက်ပွဲ အား လက်နက်ကိုင် အစောင့်အကြပ်များ ဖြင့် မြို့ ပေါ် များတွင်သာသုံးကြိမ်ခွဲ၍ လုပ်နေရပြီး မြို့နယ်ပေါင်း ၆၀ ကျော်တွင် လုံခြုံမှု မရှိ၍ လုပ်၍ မရ၊ မြို့နယ်ပေါင်း များစွာတွင် လည်း အကြမ်းဖက်မှုများ ဖြစ်ပွားနေသည်ဟု တရားဝင် ထုတ်ပြောလာရချိန်တွင် ထရမ့် အစိုးရက ဘေးကင်း လုံခြုံမှု ရှိလာပါပြီ ဆိုကာ ပြန်ပို့မည့် အရေး ကို အဘယ်သို့သော် တရားရုံးက ထောက်ခံ အတည်ပြုပေး ပေမည်နည်း။
သို့သော် မတရားမှုများ တနေ့တခြား ပြည့်နှက်လာနေသော အမေရိကန် တွင် မည်သည့်အရာကိုမျှ တော့ တထစ်ချ တွက်ဆ ထား၍ မရပေ။
ပြည်သူတို့၏ တရားသော စစ် မုချ အောင်ရမည်!!!